Douwe de Haan

Arbeidsjurist

De huidige verlofregelingen zijn complex. Dat geldt voor werkgevers, werknemers en het UWV. Mede naar aanleiding van een advies van de Sociaal Economische Raad heeft de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid de Tweede Kamer geïnformeerd over de mogelijkheden tot het vereenvoudigen van het huidige verlofstelsel. In dit artikel lichten we de genoemde scenario’s toe en de gevolgen van het voorstel voor werkgevers. 

Achtergrond

Momenteel bestaat er een breed palet aan verlofregelingen. Deze regelingen zijn opgenomen in de Wet arbeid en zorg (Wazo). De Wazo heeft als algemene doelstelling om te zorgen voor een balans tussen werk en privé en daarnaast ook om de arbeidsparticipatie te stimuleren. Recentelijk zijn het geboorteverlof (2019), het aanvullend geboorteverlof (2020) en het betaald ouderschapsverlof (2022) ingevoerd of verruimd.  

Nieuwe verlofregeling 

Het kabinet stelt voor om de huidige regelingen terug te brengen tot drie soorten verlof. De complexiteit, onoverzichtelijkheid en veranderende behoeften hebben geleid tot de wens om het verlofstelsel te vereenvoudigen. Een nieuw stelsel moet begrijpelijk, toegankelijk en uitvoerbaar zijn. Hierbij is ook oog voor de positie voor de werkgever door onder andere minder administratieve lasten en lagere kosten. 

Uitgangspunten  

De SER formuleert in haar advies drie uitgangspunten bij het vernieuwen van het verlofstelsel: 

Vanuit deze drie uitganspunten bepleit de SER een clustering in drie pijlers: zorg voor kinderen, zorg voor naasten en persoonlijk verlof. De minister heeft deze denkrichting overgenomen. Hierna worden de drie voorgestelde clusters toegelicht. 

Cluster 1: Zorg voor kinderen 

De verlofregelingen binnen dit cluster gaan over verlof rond de geboorte van en de zorg voor kinderen en rond de opname van een kind in het gezin in het geval van adoptie en pleegzorg. Hierdoor ontstaat er een gelijke verdeling van de zorgverantwoordelijkheden tussen partners, de band tussen ouder en kind en de veiligheid en gezondheid van de zwangere of recent bevallen ouder en het kind. 

Cluster 2: Zorg voor naasten 

Onder dit cluster vallen het huidige kort- en langdurende zorgverlof. Hiermee wordt een balans tussen werk en privé beoogd voor werknemers die werken in combinatie met mantelzorg. In dit cluster krijgt de werknemer de ruimte om te (mantel)zorgen voor een naaste, wat niet alleen de werkende zelf ten goede komt, maar ook degene die de zorg ontvangt.  

Cluster 3: Persoonlijke situaties 

Het derde en laatste cluster is bedoeld voor verlofregelingen voor meer ‘persoonlijke situaties’. In het huidige verlofstelsel valt alleen het calamiteitenverlof onder dit cluster. Wanneer een werknemer door onvoorziene of zeer bijzondere persoonlijke omstandigheden noodzakelijkerwijs zijn werk niet kan verrichten, kan hij dit verlof van korte duur opnemen. De duur van dit verlof wordt naar billijkheid vastgesteld op basis van de specifieke situatie. 

Gevolgen in de praktijk voor werkgevers 

Een vereenvoudiging van het huidige stelsel zou volgens het kabinet moeten leiden tot een vereenvoudiging voor de uitvoering voor zowel werkgevers als het UWV. Een nieuw, toekomstbestendig stelsel kan een goede en werkbare combinatie van werk en privé helpen realiseren en daarmee duurzame inzetbaarheid van werknemers bevorderen.  

Wanneer de periode van verlof (bijvoorbeeld rondom ouderschap) zou worden verlengd, moet wel rekening worden gehouden met de gevolgen voor de werkgever. In dat geval geeft het kabinet aan dat het logisch zou zijn dat de werkgever zeggenschap krijgt over de inroostering van het verlof. Door overleg te voeren op basis van wederzijdse wensen en behoeften, is naar verwachting de kans groter op een oplossing waar werkgever en werknemer tevreden mee zijn. 

Wet invoering rouwverlof 

Recent is de Wet invoering rouwverlof in internetconsultatie gegaan. Dit wetsvoorstel is een initiatief van SGP, CDA en ChristenUnie. Het wetsvoorstel beoogt rouwverlof voor de duur van het aantal contracturen voor één werkweek in te voeren. Dit verlof zou opgenomen moeten worden binnen één jaar na de uitvaart van (een ouder van) een minderjarig kind. Op dit moment kent Nederland geen rouwverlof. De minister van SZW heeft het rouwverlof om die reden niet opgenomen in haar brief over het nieuwe verlofstelsel.  

Vragen naar aanleiding van bovenstaande informatie? Dan kun je contact opnemen met je contactpersoon bij Florys. Natuurlijk kun je ook bellen met ons algemene nummer 0184-208208 of een mail sturen naar info@florys.nl.